تبلیغات
ایران سراى امید - مشاوره و فواید آن از دیدگاه اسلام
ایران سراى امید
وبلاگى براى همه ایرانیان، دانلود موسیقی، فروشگاه اینترنتی







 

 

 

 





مشاوره و فواید آن از دیدگاه اسلام

 

در زندگی امروز و با وچود پیچیدگی و ظرایف حاكم بر آن كه بیشتر از نوع برخورد انسان با حیات دشوار سختی ناشی می شود . مردم با موضوع و مشاوره مواجه هستند . به طوری كه امروزه بدون بهره مندی از فواید مسأله مهم مشورت در زندگی به راحتی بر مشكلات مادی و معنوی بشر پیروز شد . قبل از هر چیز مفهوم مشورت و مشاوره باید تفهیم شود و استفاده های علمی و كاربردی را در عرصه های گوناگون بشر امروز روشن ساخت مثل مشاوره روانی ، تربیتی ، تحصیلی ، خانوادگی ، ازدواج ، حقوقی ، شغلی ، حرفه ای و رفتاری و غیره . در آموزه های دینی اسلام ، اولین راهنما و معلم انسانها ، خدای متعال است كه بشر را هیچگاه به حال خود رها نكرده است و برای رسیدن او به سعادت دنیایی و آخرتی ، راهنمایان و پیامبرانی را مبعوث فرموده است . قرآن كریم مردم را به راه حق و راهی راست هدایت می كند ( سوره احقاف آیه 30 ).... یهدی الی الحق و الی طریق مستقیم . و یا در آیه ی 9 سوره ی اسرا می فرماید : ان هذا القرآن یهدی للتی هی اقوم .... همانا این قرآن به راهی راست تر و استوارتر راهنمایی می كند . امیر المؤمنین علی علیه السلام در مورد ضرورت راهنمایی و مشورت و شیوه آن می فرمایند : «مشورت كردن عین هدایت است و كسی كه به رأی و اندیشه خویش اكتفا كرد به مخاطره خواهد افتاد .و در جای دیگری می فرمایند : « خردمند از مشورت بی نیاز نیست ». امام حسن مجتبی علیه السلام نیر در مورد اهمیت مشورت می فرمایند : «هیچ قومی در كارها خویش مشورت نكردند مگر اینكه كه راه درست ، هدایت و راهنمایی شدند . »

مفهوم هدایت و مشاوره

هدایت و راهنمایی به معنای رهبری و راهبری كردن است و مسأله و راهنمایی و مشاوره انجام یك سلسله فعالیتهای منظم و صحیحی است كه انسان را به رشد و تعادل اخلای مناسب می رساند . به معنای دیگر : « هدایت كردن ، یعنی كمك كردن به فرد برای شناختن خود و محیط خویشتن ، هدایت جریانی است كه در آن فرد هدایت كننده می خواهد از طریق بحث و گفتگو و ارایه راههای مختلف و توجه دادن فرد به امكانات خود به او در حل مسایل ومشكلات كمك نماید . هدایت در آیات روایات اسلامی به دو معنا آمده است : یكی ارایه طریق (نشان دادن راه ) و دوم ایصال به مطلوب یعنی رسانیدن به مقصد . هدایت پیشوایان الهی نیز از هر دو طریق صورت می گیرد ، گاه تنها به امر و نهی قناعت می كنند و گاه با نفوذ باطنی دردلها لایق و آماده ، آنها را به هدفهای تربیتی و مقامات معنوی می رسانند . جمله « یهدون بامرنا در آیه 24 سوره سجده اشاره به همین معنا دارد كه آنها پیشوایانی بودند كه به قدرت پروردگار در نفوس آماده ، نفوذ می رساند و آنها رابه هدفهای عالی تربیتی و انسانی سوق می دادند .

ضرورتهای مشاوره در جهان امروز

در این زمینه عوامل مختلفی دخیل بوده است كه مسأله مشورت و راهنمایی را بیش از هر روز دیگری ، به نیاز بشر امروز تبدیل شده است كه به تعدادی از آنها اشاره می گردد :

1. پیدایش افكار انسان دوستانه و رسوخ روز افزون آن به داخل نظام تربیتی .

2.تحول جوامع امروزی از حالت سنتی ، بسته و دیكتاتوری به حالت آزادی و دمكراسی و نقش مردم .

3. ضروری و حیاتی بودن راهنمایی از دیدگاه روان شناسی رشد و تكامل .

4. به دلیل موثر بودن راهنمایی در نظام آموزشی و پرورش كشورها و نقش موثر آن در تربیت كودكذان و نوجوانان

5. اجتناب ناپذیر بودن راهنمایی نوجوانان .

6.توسعه علوم و پیدایش رشته های جدید .

7.ضرورت هدایت نسل جوان كه در جوامع صنعتی و نظام پیچیده اقتصادی حاكم بر جهان و ضرورت انتخاب شغل مناسب

فکر مشاوره در اسلام و ظهور آن

تعالیم اسلامی كه هدفش سعادت دنیا و آخرت انسان است از سویی با فطرت و استعدادهای الهی درونی بشر سازگاری دارد و از سویدیگر با عقل و هدایت الهی و تشویقی پیامبران حق ، همراه می باشد ، و از آنجا كه انسان برای سرنوشت خویش در جهان ارزش ویژه ای قائل است ، اسلام می كوشد تا با همكاری و ترویج فرهنگ برادری، جامعه هدایت یافته تربیت نماید . لذا توجه به مسئولیت راهنمایی انسان از اصلی ترین اهداف نهضت الهی قرآن كریم است و طبعا عوامل مهمی در ایجاد بشر و زمینه های پیدایش این تفكر و ضرورت آن در حیات اجتماعی بشر دخالت د ارد كه مهمترین آنها عبارتند از :

1.محبت و دگر دوستی و تشویق مردم به محبت با یكدیگر ، همبستگی و همكاری با یكدیگر ، چنانچه قرآن كریم می فرماید : ... فالف بین قلوبكم فاصبحتم بنعمته اخوانا ( آل عمران آیه 103)

یعنی ... « و خدا در دلهای شما الفت و مهربانی انداخت و به لطف خداوند برادر دینی یكدیگر شدید ... »
2. مسئولیت پذیری در قبال جامعه

قرآن كریم می فرماید : ... مسلما در برابر آنچه می كنید مسؤول هستید و مورد سوال قرار می گیرید. (نحل آیه 93)
3.راهنمایی و جلوگیری از خسران انسان

از آنجا كه انسان همواره در خسران و زیانكاری است و مانند كسی است كه سرمایه عظیمی دراختیار دارد ولی بی آنكه بخواهد ، هر روز قسمتی از آنرا از او می گیرند و این طبیعت زندگی دنیاست زیرا «ان الانسان لفی خسر » ( و العصر ، آیه 2) و انسان با ایمان و عمل صالح و سفارشی به انجام حق و صبر و استقامت در راه آن ، می تواند جلوی این زیانكاری را بگیرد .

4.راهنمایی وسیله رشد و تكامل

راهنمایی باعث می شود تا انسان از توانائیها ، محدودیت ها ، علایق واقعی و امكاناتشان درك عمیقی بدست آورند و از امكانات محیط و كلیه اموری كه به نحوی در رشد و تكامل آنان موثر است ، آگاه گردند و از این امكانات ، متناسب با توانائیهای خود بهره گیرند .

5.تفاوت فردی و ضرورت راهنمایی

ضرورت وجود تفاوتهای فردی باعث می شود كه افراد از استعداد ها ، رغبت ها ، نارسائیها و خصوصیات فردی شناخته شوند تا بر آن اساس در رفع مشكلات و مسایل زندگی ، راهنمایی و هدایت می گردند .

6. تفاوت دنیای نوجوانان با بزرگسالان

در حقیقت نوجوانان امروزی در دنیایی زندگی می كنند كه با دنیای بزرگسالان تفاوتی آشكار دارد : طبع جوان نوخواه است و به هر جیز تاره ای علاقه دارد . امروز ما احتیاج به ایجاد یك دگرگونی عمیق در هدایت و راهنمایی و رهبری مردم خواهیم داشت «آداب و رسوم زمان خود را با فشار و زور به فرزندان خویش تحمیل نكنید ، زیرا آنان برای زمانی غیر از زمان شما آفریده شده اند ».

مشورت از نگاه قرآن

در قرآن كریم به مسأله مهم مشورت و ارایه راهنمایی اشاراتی شده است منجمله در آیه 38 سوره شورا كه می فرماید : و امرهم شوری بینهم و یا در آیه 159 سوره ‌آل عمران فرموده است : و شاورهم فی الامر فاذا عزمت فتوكل علی الله بنابراین ابتدا دستور داده تا مشورت شود و سپس در مقام اجرا و عمل ، فرمان داده شده است تا به خدا توكل شود ، و بیش از هم مقامات مسؤول موظف هستند تا با توجه به بار سنگینی كه به دوش دارند ، نباید به خطا روند و بر خلاف مصلحت جامعه اسلامی رفتار نمایند . به این ترتیب ، خداوند به پیامبرش و هر مقام مسؤول اطمینان می دهد كه اگر كار ، طبق روال متعارف و به شیوه عقل پسند انجام گیرد ، سلامت آن تضمین می شود و خداوند هر كس را كه در راه مستقیم حركت كند ،‌با سلامت به مقصود می رساند و مصلحت نیز اقتضا می كند كه حتی رهبران هم به آرای نخبگان جامعه احترام گذارند .

فواید مشورت

1. رسیدن به رأی درست

مشورت در صورت رسیدن به صواب (و راه درست ) موجب ستایش و تمجید است و در صورت رسیدن به خطا ، عذری موجه و مورد قبول خواهد بود . چنانچه امام علی علیه السلام می فرمایند : من لرم المشاورة لم یعدم عند الصواب ما دحا و عند الخطاء عاذرا. كسی كه مشاوره را پیشه كند و هر كاری را با مشورت انجام دهد ، اگر درست آیه ، كار او ستوده است ، و اگر نادرست آید ، جای نكوهش نیست و معذور خواهد بود. دیگر آنكه در سایه مشورت است كه نظر درست و صحیح به دست می آید و از لغزشها و خطاها جلوگیری می شود . امام علی علیه السلام در این باره می فرمایند : اضربوا بعض الرأی ببعض یتولد منه الصواب . یعنی اندیشه ها را با یكدیگر بسنجید تا رأی صواب (درست ) از آن آشكار شود .

2.رشد عقل

قابل ذكر است كه در منابع اسلامی راهكارهایی برای رشد عقلی انسان پیش بینی شده است كه چنانچه بدانها عمل شود موجب رشد و شكوفایی عقلی انسان در اجتماع خواهد شد . چنانچه امام علی علیه السلام در این باره می فرمایند : من شاور الرجال شاركها فی عقولها ، و كسی با بزرگان (اهل رأی و نظر درست ) مشورت كند در عقل های آنها شریك خواهد شد .

3.پند پذیری و نقد پذیری

یكی دیگر فواید راهنمایی و مشورت ایجاد زمینه های فكری ، روحی و روانی و عقلی است كه انسان می تواند به بركت قبول نصیحت و مشورت دیگران ، عیوب خویش را شناسایی كرده و در جهت رفع این عیوب تلاش نماید .
از این روز به جای آراستن عیوب و كتمان زشتی ها و پرده پوشی نارساییها ، باید آنها را گفت و شنید و در برطرف ساختنش كوشید . «تذكر و نقد » از همین جاست كه قیمت و قداست می یابد و برای بعضی ها « یاد آمدی » یك وظیفه می شود و برای بعضی ها یك فضیلت اخلاقی به شمار می آید . انسانهای كمال جو باید از این گونه
تذكرها استقبال كنند چون مقدمه تكامل آنهاست و گرنه برای همیشه در جهل مركب می مانند . چنانچه سعدی در سختی حكیمانه می گوید : « متكلم را تا كسی عیب نگیرد ، سخنش صلاح نپذیرد ». اما نقد كردن باید به شیوه ای صحیحی تر ، خودمانی تر ، در خلوت و بدون آبروریزی و هتك حیثیت باشد ، كه در این صورت هم مؤثرتر است و هم از كینه توزی و كینه افروزی و لجاجت دورتر . گاهی نقادی در آشكااز این روز به جای آراستن عیوب و كتمان زشتی ها و پرده پوشی نارساییها ، باید آنها را گفت و شنید و در برطرف ساختنش كوشید . «تذكر و نقد » از همین جاست كه قیمت و قداست می یابد و برای بعضی ها « یاد آمدی » یك وظیفه می شود و برای بعضی ها یك فضیلت اخلاقی به شمار می آید . انسانهای كمال جو باید از این گونه تذكرها استقبال كنند چون مقدمه تكامل آنهاست و گرنه برای همیشه در جهل مركب می مانند . چنانچه سعدی در سختی حكیمانه می گوید : « متكلم را تا كسی عیب نگیرد ، سخنش صلاح نپذیرد ». اما نقد كردن باید به شیوه ای صحیحی تر ، خودمانی تر ، در خلوت و بدون آبروریزی و هتك حیثیت باشد ، كه در این صورت هم مؤثرتر است و هم از كینه توزی و كینه افروزی و لجاجت دورتر . گاهی نقادی در آشكار و پند و تذكر در ملاعام ، اثر منفی دارد و طرف را به عكس العمل وا می دارد و شخصیت او را خورد می كند . .انسان گاهی اوقات بخاطر حب نفس یا عیوب خود را نمی بیند و نمی فهمد یا حاضر نیست خود را دارای عیب و نقص بداند ، از این رو، نقد و تذكر دیگران را هم بر غرض ورزی و دشمنی حمل می كند . گاهی ممكن است در حسن نیت و خیرخواهی و نظر دوستانه كسی شك و تردید داشته باشیم و در نتیجه به آنچه كه نقد می كند ، توجهی نكنیم ، ولی اگر حسن نظر و نیت دوستانه كسی برای ما ثابت بود در پذیرفتن نقد و تذكر و پند او نباید تردید كنیم .

آخرین مطالب
تبلیغات


دانلود اهنگ

دانلود

دانلود رایگان

دانلود نرم افزار

دانلود فیلم

دانلود فیلم

شادزیست

قالب وبلاگ

لیمونات

شارژ ایرانسل

تک باکس

دانلود نرم افزار