تبلیغات
ایران سراى امید - مشاوره و فواید آن از دیدگاه اسلام
ایران سراى امید
وبلاگى براى همه ایرانیان، دانلود موسیقی، فروشگاه اینترنتی









 

 

 

 





مشاوره و فواید آن از دیدگاه اسلام

 

در زندگی امروز و با وچود پیچیدگی و ظرایف حاكم بر آن كه بیشتر از نوع برخورد انسان با حیات دشوار سختی ناشی می شود . مردم با موضوع و مشاوره مواجه هستند . به طوری كه امروزه بدون بهره مندی از فواید مسأله مهم مشورت در زندگی به راحتی بر مشكلات مادی و معنوی بشر پیروز شد . قبل از هر چیز مفهوم مشورت و مشاوره باید تفهیم شود و استفاده های علمی و كاربردی را در عرصه های گوناگون بشر امروز روشن ساخت مثل مشاوره روانی ، تربیتی ، تحصیلی ، خانوادگی ، ازدواج ، حقوقی ، شغلی ، حرفه ای و رفتاری و غیره . در آموزه های دینی اسلام ، اولین راهنما و معلم انسانها ، خدای متعال است كه بشر را هیچگاه به حال خود رها نكرده است و برای رسیدن او به سعادت دنیایی و آخرتی ، راهنمایان و پیامبرانی را مبعوث فرموده است . قرآن كریم مردم را به راه حق و راهی راست هدایت می كند ( سوره احقاف آیه 30 ).... یهدی الی الحق و الی طریق مستقیم . و یا در آیه ی 9 سوره ی اسرا می فرماید : ان هذا القرآن یهدی للتی هی اقوم .... همانا این قرآن به راهی راست تر و استوارتر راهنمایی می كند . امیر المؤمنین علی علیه السلام در مورد ضرورت راهنمایی و مشورت و شیوه آن می فرمایند : «مشورت كردن عین هدایت است و كسی كه به رأی و اندیشه خویش اكتفا كرد به مخاطره خواهد افتاد .و در جای دیگری می فرمایند : « خردمند از مشورت بی نیاز نیست ». امام حسن مجتبی علیه السلام نیر در مورد اهمیت مشورت می فرمایند : «هیچ قومی در كارها خویش مشورت نكردند مگر اینكه كه راه درست ، هدایت و راهنمایی شدند . »

مفهوم هدایت و مشاوره

هدایت و راهنمایی به معنای رهبری و راهبری كردن است و مسأله و راهنمایی و مشاوره انجام یك سلسله فعالیتهای منظم و صحیحی است كه انسان را به رشد و تعادل اخلای مناسب می رساند . به معنای دیگر : « هدایت كردن ، یعنی كمك كردن به فرد برای شناختن خود و محیط خویشتن ، هدایت جریانی است كه در آن فرد هدایت كننده می خواهد از طریق بحث و گفتگو و ارایه راههای مختلف و توجه دادن فرد به امكانات خود به او در حل مسایل ومشكلات كمك نماید . هدایت در آیات روایات اسلامی به دو معنا آمده است : یكی ارایه طریق (نشان دادن راه ) و دوم ایصال به مطلوب یعنی رسانیدن به مقصد . هدایت پیشوایان الهی نیز از هر دو طریق صورت می گیرد ، گاه تنها به امر و نهی قناعت می كنند و گاه با نفوذ باطنی دردلها لایق و آماده ، آنها را به هدفهای تربیتی و مقامات معنوی می رسانند . جمله « یهدون بامرنا در آیه 24 سوره سجده اشاره به همین معنا دارد كه آنها پیشوایانی بودند كه به قدرت پروردگار در نفوس آماده ، نفوذ می رساند و آنها رابه هدفهای عالی تربیتی و انسانی سوق می دادند .

ضرورتهای مشاوره در جهان امروز

در این زمینه عوامل مختلفی دخیل بوده است كه مسأله مشورت و راهنمایی را بیش از هر روز دیگری ، به نیاز بشر امروز تبدیل شده است كه به تعدادی از آنها اشاره می گردد :

1. پیدایش افكار انسان دوستانه و رسوخ روز افزون آن به داخل نظام تربیتی .

2.تحول جوامع امروزی از حالت سنتی ، بسته و دیكتاتوری به حالت آزادی و دمكراسی و نقش مردم .

3. ضروری و حیاتی بودن راهنمایی از دیدگاه روان شناسی رشد و تكامل .

4. به دلیل موثر بودن راهنمایی در نظام آموزشی و پرورش كشورها و نقش موثر آن در تربیت كودكذان و نوجوانان

5. اجتناب ناپذیر بودن راهنمایی نوجوانان .

6.توسعه علوم و پیدایش رشته های جدید .

7.ضرورت هدایت نسل جوان كه در جوامع صنعتی و نظام پیچیده اقتصادی حاكم بر جهان و ضرورت انتخاب شغل مناسب

فکر مشاوره در اسلام و ظهور آن

تعالیم اسلامی كه هدفش سعادت دنیا و آخرت انسان است از سویی با فطرت و استعدادهای الهی درونی بشر سازگاری دارد و از سویدیگر با عقل و هدایت الهی و تشویقی پیامبران حق ، همراه می باشد ، و از آنجا كه انسان برای سرنوشت خویش در جهان ارزش ویژه ای قائل است ، اسلام می كوشد تا با همكاری و ترویج فرهنگ برادری، جامعه هدایت یافته تربیت نماید . لذا توجه به مسئولیت راهنمایی انسان از اصلی ترین اهداف نهضت الهی قرآن كریم است و طبعا عوامل مهمی در ایجاد بشر و زمینه های پیدایش این تفكر و ضرورت آن در حیات اجتماعی بشر دخالت د ارد كه مهمترین آنها عبارتند از :

1.محبت و دگر دوستی و تشویق مردم به محبت با یكدیگر ، همبستگی و همكاری با یكدیگر ، چنانچه قرآن كریم می فرماید : ... فالف بین قلوبكم فاصبحتم بنعمته اخوانا ( آل عمران آیه 103)

یعنی ... « و خدا در دلهای شما الفت و مهربانی انداخت و به لطف خداوند برادر دینی یكدیگر شدید ... »
2. مسئولیت پذیری در قبال جامعه

قرآن كریم می فرماید : ... مسلما در برابر آنچه می كنید مسؤول هستید و مورد سوال قرار می گیرید. (نحل آیه 93)
3.راهنمایی و جلوگیری از خسران انسان

از آنجا كه انسان همواره در خسران و زیانكاری است و مانند كسی است كه سرمایه عظیمی دراختیار دارد ولی بی آنكه بخواهد ، هر روز قسمتی از آنرا از او می گیرند و این طبیعت زندگی دنیاست زیرا «ان الانسان لفی خسر » ( و العصر ، آیه 2) و انسان با ایمان و عمل صالح و سفارشی به انجام حق و صبر و استقامت در راه آن ، می تواند جلوی این زیانكاری را بگیرد .

4.راهنمایی وسیله رشد و تكامل

راهنمایی باعث می شود تا انسان از توانائیها ، محدودیت ها ، علایق واقعی و امكاناتشان درك عمیقی بدست آورند و از امكانات محیط و كلیه اموری كه به نحوی در رشد و تكامل آنان موثر است ، آگاه گردند و از این امكانات ، متناسب با توانائیهای خود بهره گیرند .

5.تفاوت فردی و ضرورت راهنمایی

ضرورت وجود تفاوتهای فردی باعث می شود كه افراد از استعداد ها ، رغبت ها ، نارسائیها و خصوصیات فردی شناخته شوند تا بر آن اساس در رفع مشكلات و مسایل زندگی ، راهنمایی و هدایت می گردند .

6. تفاوت دنیای نوجوانان با بزرگسالان

در حقیقت نوجوانان امروزی در دنیایی زندگی می كنند كه با دنیای بزرگسالان تفاوتی آشكار دارد : طبع جوان نوخواه است و به هر جیز تاره ای علاقه دارد . امروز ما احتیاج به ایجاد یك دگرگونی عمیق در هدایت و راهنمایی و رهبری مردم خواهیم داشت «آداب و رسوم زمان خود را با فشار و زور به فرزندان خویش تحمیل نكنید ، زیرا آنان برای زمانی غیر از زمان شما آفریده شده اند ».

مشورت از نگاه قرآن

در قرآن كریم به مسأله مهم مشورت و ارایه راهنمایی اشاراتی شده است منجمله در آیه 38 سوره شورا كه می فرماید : و امرهم شوری بینهم و یا در آیه 159 سوره ‌آل عمران فرموده است : و شاورهم فی الامر فاذا عزمت فتوكل علی الله بنابراین ابتدا دستور داده تا مشورت شود و سپس در مقام اجرا و عمل ، فرمان داده شده است تا به خدا توكل شود ، و بیش از هم مقامات مسؤول موظف هستند تا با توجه به بار سنگینی كه به دوش دارند ، نباید به خطا روند و بر خلاف مصلحت جامعه اسلامی رفتار نمایند . به این ترتیب ، خداوند به پیامبرش و هر مقام مسؤول اطمینان می دهد كه اگر كار ، طبق روال متعارف و به شیوه عقل پسند انجام گیرد ، سلامت آن تضمین می شود و خداوند هر كس را كه در راه مستقیم حركت كند ،‌با سلامت به مقصود می رساند و مصلحت نیز اقتضا می كند كه حتی رهبران هم به آرای نخبگان جامعه احترام گذارند .

فواید مشورت

1. رسیدن به رأی درست

مشورت در صورت رسیدن به صواب (و راه درست ) موجب ستایش و تمجید است و در صورت رسیدن به خطا ، عذری موجه و مورد قبول خواهد بود . چنانچه امام علی علیه السلام می فرمایند : من لرم المشاورة لم یعدم عند الصواب ما دحا و عند الخطاء عاذرا. كسی كه مشاوره را پیشه كند و هر كاری را با مشورت انجام دهد ، اگر درست آیه ، كار او ستوده است ، و اگر نادرست آید ، جای نكوهش نیست و معذور خواهد بود. دیگر آنكه در سایه مشورت است كه نظر درست و صحیح به دست می آید و از لغزشها و خطاها جلوگیری می شود . امام علی علیه السلام در این باره می فرمایند : اضربوا بعض الرأی ببعض یتولد منه الصواب . یعنی اندیشه ها را با یكدیگر بسنجید تا رأی صواب (درست ) از آن آشكار شود .

2.رشد عقل

قابل ذكر است كه در منابع اسلامی راهكارهایی برای رشد عقلی انسان پیش بینی شده است كه چنانچه بدانها عمل شود موجب رشد و شكوفایی عقلی انسان در اجتماع خواهد شد . چنانچه امام علی علیه السلام در این باره می فرمایند : من شاور الرجال شاركها فی عقولها ، و كسی با بزرگان (اهل رأی و نظر درست ) مشورت كند در عقل های آنها شریك خواهد شد .

3.پند پذیری و نقد پذیری

یكی دیگر فواید راهنمایی و مشورت ایجاد زمینه های فكری ، روحی و روانی و عقلی است كه انسان می تواند به بركت قبول نصیحت و مشورت دیگران ، عیوب خویش را شناسایی كرده و در جهت رفع این عیوب تلاش نماید .
از این روز به جای آراستن عیوب و كتمان زشتی ها و پرده پوشی نارساییها ، باید آنها را گفت و شنید و در برطرف ساختنش كوشید . «تذكر و نقد » از همین جاست كه قیمت و قداست می یابد و برای بعضی ها « یاد آمدی » یك وظیفه می شود و برای بعضی ها یك فضیلت اخلاقی به شمار می آید . انسانهای كمال جو باید از این گونه
تذكرها استقبال كنند چون مقدمه تكامل آنهاست و گرنه برای همیشه در جهل مركب می مانند . چنانچه سعدی در سختی حكیمانه می گوید : « متكلم را تا كسی عیب نگیرد ، سخنش صلاح نپذیرد ». اما نقد كردن باید به شیوه ای صحیحی تر ، خودمانی تر ، در خلوت و بدون آبروریزی و هتك حیثیت باشد ، كه در این صورت هم مؤثرتر است و هم از كینه توزی و كینه افروزی و لجاجت دورتر . گاهی نقادی در آشكااز این روز به جای آراستن عیوب و كتمان زشتی ها و پرده پوشی نارساییها ، باید آنها را گفت و شنید و در برطرف ساختنش كوشید . «تذكر و نقد » از همین جاست كه قیمت و قداست می یابد و برای بعضی ها « یاد آمدی » یك وظیفه می شود و برای بعضی ها یك فضیلت اخلاقی به شمار می آید . انسانهای كمال جو باید از این گونه تذكرها استقبال كنند چون مقدمه تكامل آنهاست و گرنه برای همیشه در جهل مركب می مانند . چنانچه سعدی در سختی حكیمانه می گوید : « متكلم را تا كسی عیب نگیرد ، سخنش صلاح نپذیرد ». اما نقد كردن باید به شیوه ای صحیحی تر ، خودمانی تر ، در خلوت و بدون آبروریزی و هتك حیثیت باشد ، كه در این صورت هم مؤثرتر است و هم از كینه توزی و كینه افروزی و لجاجت دورتر . گاهی نقادی در آشكار و پند و تذكر در ملاعام ، اثر منفی دارد و طرف را به عكس العمل وا می دارد و شخصیت او را خورد می كند . .انسان گاهی اوقات بخاطر حب نفس یا عیوب خود را نمی بیند و نمی فهمد یا حاضر نیست خود را دارای عیب و نقص بداند ، از این رو، نقد و تذكر دیگران را هم بر غرض ورزی و دشمنی حمل می كند . گاهی ممكن است در حسن نیت و خیرخواهی و نظر دوستانه كسی شك و تردید داشته باشیم و در نتیجه به آنچه كه نقد می كند ، توجهی نكنیم ، ولی اگر حسن نظر و نیت دوستانه كسی برای ما ثابت بود در پذیرفتن نقد و تذكر و پند او نباید تردید كنیم .

آخرین مطالب
تبلیغات


پیشنهاد خرید ما
محصولات برتر
محصولات جدید
MUSICS

دانلود اهنگ

دانلود

دانلود رایگان

دانلود نرم افزار

دانلود فیلم

دانلود فیلم

شادزیست

قالب وبلاگ

لیمونات

شارژ ایرانسل

تک باکس

دانلود نرم افزار